Algemeen
Natuursteen is een veelomvattend begrip. Kortweg kan het gedefinieerd worden als bouwmateriaal dat in de natuur wordt gevonden en dat na een relatief gemakkelijke bewerking als bouwsteen kan worden aangewend.
Natuursteen is een bestanddeel van de aardbodem en is hierdoor zowat het oudste bouwmateriaal en tegenwoordig geldt het nog steeds als een van de populairste materialen, vooral voor bevloering.
De verschillen tussen natuursteen en gebakken steen hebben we al even aangehaald. De keramische tegels van tegenwoordig halen in het algemeen een degelijke kwaliteit, maar natuursteen is voor velen toch «the real thing».
(hier kan je brochures aanvragen 
)
Het ontstaan van verschillende natuurstenen.
Volgens de wijze van vorming maakt men onderscheid tussen :
* stollingsgesteenten
* afzetting- of sedimentgesteenten.
De eerste zijn ontstaan door het afkoelen van magma
(de in gesmolten toestand verkerende massa, die onder de aardkorst aangetroffen wordt)
Deze zijn van vulkanische oorsprong en hebben een kristallenlijn structuur. Voorbeelden hiervan zijn porfier, graniet en basalt.
De tweede zijn de afzetting- of sedimentgesteenten, deze zijn ontstaan door het samenpersen van onderwater afgezette en door het water meegesleepte korrels van verweerde gesteente of van gesteente van organische oorsprong. Deze korrels werden door een natuurlijk procédé aan elkaar gekit. In België vindt men van deze soort bijv. zandsteen, kalksteen en kwartsite.
In tegenstelling tot de keramische tegels wordt natuursteen niet gebakken, maar gedolven uit de natuur.
Bij de winning van natuursteen wordt gebruik gemaakt van de eigenschap dat de meeste gesteenten in lagen worden aangetroffen. Bij harde gesteenten (b.v. graniet) worden in horizontaal vlak een reeks gaten geboord in deze boorgaten worden stalen wiggen aangebracht en met behulp van springstof worden later grote blokken natuursteen verkregen. Deze blokken worden dan eerst tot platen verzaagd.
Het gamma natuursteen is net zoals bij de keramische tegels enorm groot. Hierdoor is het moeilijk om als leek een inzicht te krijgen in de verschillende soorten en hun toepassingsmogelijkheden. In deze tekst behandelen we de bekendste natuursteensoorten en de afwerkingmogelijkheden.
(hier kan je brochures aanvragen )
Marmer
Marmer is het meest bekende en toegepaste type natuursteen. Het is een steensoort met een voornaam karakter en het werd voor het eerst gebruikt door de Grieken en Romeinen. Marmer wordt in blokken uit gebergten gewonnen. Iedere partij heeft zijn eigen kleur en karakter, dat gemaakt wordt door het grillige verloop van de aders. Het blok wordt in plakken gesneden en deze plakken worden bijvoorbeeld gepolijst, waardoor kleur en tekening optimaal tot uiting komen. In plaats van de hoogglans gepolijste steen, kan aan marmer ook een authentiek uiterlijk worden gegeven door bewerkingen als zoeten, zandstralen, trommelen en 'bekogelen'. Marmer is een vrij harde, enigszins poreuze steensoort.
Kalksteen
Kalksteen wordt wel eens vergeleken met marmer omdat bij dit type natuursteen het oppervlak ook gepolijst kan worden. Kalksteen wordt gewonnen uit verschillende Europese landen, waardoor er veel variatie in kleur en kwaliteit voorkomt. Bekend kalksteen is Travertin uit Italië. Ook binnen deze kalksteensoort is er weer verschil in kwaliteit wat voornamelijk te maken heeft met de mate van hardheid. Over het algemeen is kalksteen veel poreuzer dan marmer.
Blauwe hardsteen ( = arduin)
Blauwe steen ook vaak «petit granit» genoemd is voornamelijk een Belgisch product.
De Belgische blauwe steen (Pierre Bleue de Belgique®) wordt beschouwd als een van de beste bouwmaterialen van Europa en wordt gewonnen in drie grote regio’s van Wallonië [1] : het Henegouws en Brabants platform van Soignies, de Condroz en het Centraal Ardeens massief.
In de valleien van de Ourthe en de Amblève bevat het de “Encrinite van de Ourthe”, gedateerd uit het boven-Doorniks (midden-Ivoriaans, Tn3b) de meest intensieve industrie.
Tussen Spontin en Yvoir, is de ontgonnen crinoïdische kalksteen, op de markt gebracht onder de naam “Petit Granit du Bocq” van het midden-Doorniks (midden Hastari, Tn2b). In dezelfde regio, loopt deze uit in de vallei van de Molignée, in Denée, met de aansluiting van de “Encrinite van de Ourthe” (midden-Ivoriaans, Tn3b) (Groessens, 1989, Bergen, 1994).
Andere ontginningsplaatsen die vroeger werden uitgebaat, bevinden zich eveneens in de buurt van Landelies (Tn2b) en Hastière (Tn1b). Daarnaast moeten de “Encrinite van Flémalle” of “van Chocquier” (V1a) worden vermeld.
In Henegouwen bevinden zich de grootste vindplaatsen. De blauwe steen gedateerd van het boven-Doorniks (Tn3b) sterkt zich uit van Ligny in het Oosten tot boven Soignies in het Westen. Meer dan 80 % van de nationale productie komt van deze uitbatingen.
Het dankt zijn kleur aan de aanwezigheid van zeer fijn verspreid koolstof. Kleine kleurschakeringen zijn niet uit te sluiten. Daarom moet je erop letten dat de tegels die in eenzelfde ruimte gelegd worden van eenzelfde levering afkomstig zijn. Na verloop van tijd zullen de kleurverschillen alleszins sterk verminderen.
Blauwe steen kan op verschillende manier afgewerkt worden, waardoor hij geschikt is voor diverse toepassingen. De kleur varieert naargelang van de afwerking van lichtgrijs naar zwart. Blauwe hardsteen heeft doorgaans een mat breukvlak met hier en daar glinsterende vlekjes, wat enigszins doet denken aan graniet en van waaruit de onjuiste benaming « petit granit » is voortgekomen. Gepolijste blauwe steen heeft een donkere, bijna zwarte kleur.
Blauwe hardsteen kent veel toepassingen in ons land. De populairste toepassing is wellicht die van de deuren de vensterdorpels die insijpelend water in de woning moeten vermijden.
Daarnaast bestaat er ook een uitgebreid gamma van tegels uit blauwe steen voor binnen-en buitenbevloering. In de woning worden meestal de donkerkleurige gepolijste en gezoete tegels geplaatst, terwijl op terrassen eerder de ruwere uitvoeringen gebruikt worden. Verder wordt blauwe steen ook gebruikt als gevelplint om de buitenmuren te beschermen tegen opspattend vocht en als muurdekstenen. Deze laatste beschermen het bovenste gedeelte van het metselwerk tegen neersijpelend water. Blauwe steen kan ook in de gevel verwerkt worden.
Vroeger was een blauwe steen altijd 3 à 5 cm dik, nu kan hij ook geleverd worden in dunne tegels van 1 en 1,5 cm dik, hetgeen de plaatsing vergemakkelijkt.
De prijzen van de blauwe steen variëren uiteraard sterk naargelang van de afwerking en de dikte. Er is ook een duidelijk onderscheid te maken tussen twee kwaliteiten : de gewone standaardkeuze en de superieure marmerkeuze.
(hier kan je brochures aanvragen )
Leisteen en Kwartsiet
Hoewel beide soorten zeker niet identiek aan elkaar zijn, hebben ze veel gemeen. Leisteen en Kwartsiet worden gewonnen in plaatvorm. Daar deze natuurstenen zijn opgebouwd uit verschillende lagen, worden ze als brokken uit de berg gekloofd. Door deze gelaagdheid is het oppervlak ongelijkmatig en geeft de steen een wat 'ruig' karakter. Verschil zit vooral in de kleur: Leisteen is veelal donker van kleur, terwijl Kwartsiet lichtere nuances kent. De steensoorten zijn hard en vrijwel ongevoelig voor vuil, vocht en vorst. Dit maakt hen geschikt voor veelsoortig gebruik, zowel binnen als buiten. Behalve voor tegelwerk wordt dit natuursteen ook gebruikt voor gevelplaten, traptreden en dakbedekking.
Porfier
In België wordt porfier gevonden in Quenast, Bierk en Lessen.
Het is buitengewoon hard, dicht en druk- en slijtvast. Daardoor is het zeer geschikt voor gebruik in de algemene wegenbouw, als straatkasseien en steenslag voor beton en spoorwegballast (gebroken of gemalen grijze porfier worden in verschillende grote aangeboden b.v. 7/14 enz.)
Graniet
Graniet komt uit het binnenste der aarde. Door het gelijkmatige verloop van het afkoelingsproces, kon het gesteente rustig stollen. Graniet is een zeer hard gesteente en is eigenlijk onverwoestbaar. Het vaak gespikkelde karakter wordt veroorzaakt door verschillende mineralen. Voor verkoop wordt het gesteente veelal gepolijst, waardoor een mooie glans wordt verkregen.
Witte steen
Onder witte steen verstaat men een groot aantal variëteiten gaande van een witachtige, geelachtige tot grijsachtige kleur.
Deze natuursteen, die vooral uit Frankrijk en Portugal wordt aangevoerd, heeft de reputatie van een zeer « warme natuursteen ».
Witte steen is net als marmer een kalksteen en vertoont ongeveer dezelfde eigenschappen. Hij is zeer makkelijk te bewerken. Sommige soorten zijn vrij poreus en dus niet zo geschikt voor buitenwerken. Andere soorten daarentegen zijn vorstvrij en worden veelvuldig voor gevelwerken gebruikt en als decoratief element voor vensterbanken, deuromlijstingen en raamomlijstingen.
Bepaalde soorten witte steen zijn niet zo bestendig tegen vervuiling, zuren en rookgassen.
Portugese witsteen is doorgaans witter van kleur dan de Franse en ook minder geschikt voor intensief gebruik.
(hier kan je brochures aanvragen )
Afwerking van natuursteen
Het uitzicht en de prijs van de natuursteen zijn in grote mate afhankelijk van de afwerking. Bij de keuze van afwerking moet je ook rekening houden met de ruimte waar de steen komt te liggen.
Polijs
ten
Bij een gepolijste steen worden de kleuren versterkt en krijgt de steen een hoge glans. Hierbij worden eveneens meer dan bij andere afwerkingvormen barsten en breuken blootgelegd. Deze afwerkingvorm kan niet bij alle natuursteensoorten worden toegepast.
Polijsten geeft de steen een extra bescherming omdat er een dunne coating aan de oppervlakte komt te liggen.
Polijsten heeft een zeer goed resultaat op graniet en marmer, vooraal op die met een fijne, compacte structuur. Op sommige kalkstenen is het minder duurzaam, omdat het gepolijst oppervlaktelaagje vlugger afslijt. Hiervoor bestaan er wel beschermingsprocédés.
Voor veel belopen plaatsen is een gepolijste vloer evenmin aan te raden. Denk er ook aan dat een gepolijste vloer erg glad is, waardoor hij een gevaar op uitglijden met zich meebrengt.
Verz
oeten
Verzoeten is eveneens een ‘gladde’ afwerkingvorm, maar verschilt van polijsten. Het geeft een relatief kleine en lichte weerspiegeling. Een verzoete natuursteen heeft zachtere kleuren, is matter en toont het patroon en de adres duidelijk.
Deze afwerking is uitermate geschikt voor vloeren waar veel beloop is (banken, winkels, kantoren,…) en waar de gepolijste afwerking zou kunnen afslijten. Ook op plaatsen waar door de aanwezigheid van water een gepolijste vloer te glad en dus te gevaarlijk wordt, kan een verzoete afwerking aan interessant alternatief vormen.
Brute afwerking
Onder de ruwe afwerkingvormen onderscheidt men ondermeer vlammen, schuren, met zuren bewerken, zandstralen en punthameren (boucharderen).
Deze afwerkingvormen resulteren in een ruwe, oneffen, niet-glanzende plaat waardoor de natuursteen een zeer natuurlijk effect krijgt. Deze afwerkingvormen worden vooral veel gebruikt voor buiten. In het interieur komt dit soms ook voor, in rustieke delen of wanneer men uitglijden wil vermijden, bijvoorbeeld voor trappen en douchecellen.
Geschuurd
Het schuren wordt vooral toegepast bij harde natuursteen, met de bedoeling de zaagrillen te verwijderen. Deze machinale afwerking wordt droog uitgevoerd, met behulp van schuurmiddelen met carborundum, met diamanten of gelijkaardige schuurmiddelen of ook nog met behulp van diamanten schuurplateaus onder besproeiing met water.
Het geschuurde oppervlak is effen (zonder zaagspoor) met fijne (zichtbare tot weinig merkbare) cirkelvormige streepjes.
Deze afwerking wordt meestal gebruikt voor buitenbevloeringen.
Getrommeld
In plaats van het materiaal bijvoorbeeld te polijsten of te zandstralen, wordt het materiaal getrommeld. Er zijn vele methoden om dit resultaat te behalen. Veelal worden tegels getrommeld in een vlakke trommel (trillen) waardoor ook grote afmetingen "getrommeld" afgewerkt kunnen worden.
(hier kan je brochures aanvragen )
Gevlamd
Door het oppervlak van een tegel te verhitten, scheidt deze zich van de onderlaag. Met name bij granietachtige steensoorten wordt de toplaag gevlamd. Hierdoor ontstaat een stroef en mooi oppervlak. Uitermate geschikt voor buiten-toepassingen.
Bewerkingen van natuursteen
Gezaagd
Het materiaal is afgewerkt met een gezaagd oppervlak waarbij de mogelijkheid bestaat dat de zaagsneden van de diamantzaag in het oppervlak doorlopen.
Gezandstraald
Door het oppervlak fijn te stralen met zand of ijzersplinters onstaat een ruw oppervlak. Alleen toepasbaar bij harde steensoorten. Een uniek eindresultaat!
Soft finish
Het materiaal is als basis gezaagd. Daarna geborsteld en op een speciale manier bewerkt. Ideaal in onderhoud!
Geborsteld
Nadat de vloer gezaagd en gezoet is, wordt deze met een speciale tool "geborsteld". Hierdoor worden de aderingen die doorlopen in het oppervlak open gemaakt. De kanten worden iets afgerond. Er ontstaat een anticato uiterlijk. Ideaal in onderhoud.
(hier kan je brochures aanvragen )
Speciale afwerkingen
De tegels worden geschuurd en vervolgens getrommeld.
De bevloering geeft de indruk reeds jarenlang in gebruik te zijn en vertoont vanaf het bgin al een natuurlijke patina.
De tegels worden geslepen, geschuurd en geborsteld
De bevloering is antislip, toch blootsvoets te belopen, makkelijk onderhoudbaar en minder gevoelig voor krassen.
De hoeken van de tegels worden afgerond en de boorden lichtjes afgeschuind.
Het bovenvlak is verzoet.
De bevloering heeft een rustiek uitzicht en is daardoor uiterst geschikt voor een klassiek interieur.
De tegels worden eerst geschuurd of geslepen, dan gezandstraald en vervolgens geborsteld.
Halfruwe afwerking die zeer natuurlijk aanvoelt, gemakkelijk onderhoudbaar en minder gevoelig voor krassen.
De tegels worden eerst geschuurd en gevlamd, en vervolgens geborsteld.
Halfruwe afwerking die antislip, maar toch blootvoets te belopen is, gemakkelijk onderhoudbaar en minder gevoelig voor krassen.
Het oppervlak van de tegels wordt geschuurd en geborsteld, de boorden zijn gekarteld.
De bevloering heeft een rustiek uiterlijk en ademt de sfeer van oude Bourgondische gebouwen op.
Het oppervlak van de tegels wordt rustiek verouderd door een combinatie van schuren, frezen en borstelen.
De boorden worden ook sterk verouderd.
De bevloering heeft een rustiek uiterlijk en ademt de sfeer van oude Bourgondische gebouwen.
(hier kan je brochures aanvragen )
Tips
Wat met kleuren
Een warme kleur straalt rust uit. In onze drukke tijden komen mensen graag thuis in een woning die geborgenheid en gezelligheid uitstraalt.
Dit creeër je niet alleen met warme kleuren, maar ook met warm aanvoelende tegels.
Donkere kleuren verkleinen, lichte kleuren vergroten.
Een heldere kleur naast een sombere, doet de laatste nog somberder lijken.
Door verschillende kleuren (of formaten) te vermengen, creeër je een speels effect.
In een lange gang laat u de voegen in de lengterichting best niet evenwijdig lopen met de muren.
Ze laten uw gang lijken op een autosnelweg. U plaatst de vloer beter haaks op de muren.
Zo lijkt de gang meteen ook breder.
Vloeren met kontrasterende kleuren (dambord) verkleinen de ruimte visueel.
Vloeren met eenvormige, heldere kleuren vergroten de ruimte visueel.
Een vierkante plaats komt het best tot zijn recht met vierkante tegles. Toch ogen rechthoekige ruimtes ook prachtig met vierkante tegels.
Als u kiest voor rechthoekige tegels of banden met een vaste breedte en vrije lengtes, dan moeten ze zodanig geplaatst worden dat de lange voegen haaks op de kijkrichting liggen als u in de deuropening staat.
Legt u in elke ruimte langwerpige tegls of banden, dan is het onmogelijk om vanuit alle deuren altijd horizontaal op de lange voegen te kijken. In dat geval neemt u de grootste ruimte (meestal de woonkamer) als uitgangspunt.
Een gouden regel: kleine plaatsen verdragen alleen kleine tegels. Grote plaatsen ogen mooier met grote tegels. Vanaf 60m² en meer wordt geopteerd voor de formaten 50x50 en 60x60.
Als kleine en grote ruimtes naast elkaar liggen in de woning, kiest u best het formaat van de vloertegels in de grootste ruimte. Dit creeeërt meer ruimte in het totaalconcept.
Hier komen alweer warme kleuren het meest in aanmerking, maar dan wel in de pasteltinten.
Een decoratief element maakt het geheel speelser. De laatste jaren is de trend meer en meer om zowel de vloer, de wand en het bad zelf uit te bekleden met natuursteen uit grote platen verzaagd. Deze manier van werken staat garant voor echte klasse en bovendien beperkt u het aantal voegen (die kunnen vervuilen) tot een minimum.
Dit is één van de delicaatste plekjes in een woning voor de tegelzetter. Als de plaatsing van het maeriaal het voegen en de afwerking in het algemeen niet goed verzorgd wordt, vraagt u om problemen. De natuursteenbekleding komt los of gaat reageren met het vocht, er ontstaan vochtige muren of plafonds.
Laat dit dus over aan een vakman. Ook hier opteert men vaak voor maatwerk uit grote platen.
Trappen plaatsen is geen sinecure. De meeste trappen worden eerst in beton gegoten om later te worden bekleed met natuursteen. Zlden heeft deze betonstructuur treden die allemaal gelijk zijn. Er komt dus heel wat maat - en paswerk bij kijken. Voor een mooi afgewerkt trap doet u dus best een beroep op een vakman.
(hier kan je brochures aanvragen )
Foto's
(hier kan je brochures aanvragen )
Waarop letten bij aankoop van natuursteen?
- Ga te rade bij een eerlijke, betrouwbare vakman die goed op de hoogte is van de natuursteenproblematiek
- Laat je eventueel bijstaan door je (interieur)architect
- Vraag eventueel enkele referenties op bij de natuursteenhandelaar
- Controleer of de steen geschikt is voor de ruimte waar je hem wil leggen (binnen of buiten, ruimtes met veel of weinig beloop, geschikt voor natte ruimtes of niet,...)
- Vraag een technische fiche waarop drukbestendigheid, porositeit en andere kenmerken vermeld staan en bekijk het samen met de architect of iemand anders die er wat van kent.
- Ga eventueel kijkje nemen bij groothandelaar. Daar kan je het blok zien waaruit je tegels verzaagd zullen worden; zo kan je vermijden dat geleverde tegels te zeer verschillen van degene die je voor ogen had
- Controleer de tegels dadelijk na de levering; als ze te zeer verschillen van hetgeen je besteld hebt, meld het dan onmiddellijk
- Hou bij de bestelling rekening met de manier waarop je tegels wil leggen vb. met of zonder voeg; is van belang voor afwerking die tegel in fabriek moet krijgen
- Vraag aan de natuursteenhandelaar hoe de natuursteen onderhouden moet worden. Er bestaat immers een volledig gamma van speciale onderhoudsproducten voor natuursteen, zowel voor de grondige opkuis na de plaatsing als voor de bescherming als voor het regelmatig onderhoud
- Controleer of de natuursteentegels geleverd worden in een gekalibreerde uitvoering. Dit wil zeggen dat de tegels allemaal dezelfde dikte hebben waardoor ze gemakkelijker te plaatsen zijn.
Add this page to your favorite Social Bookmarking websites
